3 . حدّ و تعزير : ارتكاب عمدى محرمات در غير موارد عذر ، موجب ثبوت كيفر است . كيفر دو گونه است : يا مقدار آن نامشخص و بسته به نظر حاكم شرع است و يا مشخص مىباشد . قسم نخست ، تعزير ( - - ) تعزير ) و قسم دوم حد ( - - ) حدود ) ناميده مىشود . 4 . قصاص : در جنايات عمدى - مقابل جنايات خطايى - قصاص ثابت است ؛ خواه جنايت ، كشتن ديگرى باشد و يا آسيب رساندن به اعضا و منافع او ( - - ) جنايت ) . البته در كودك ( - - ) كودك ) و ديوانه ( - - ) ديوانگى ) ، عمد آنان خطا به شمار رفته و حكم خطا بر آن جارى مىشود . 2 ( - - ) اختيار ) عمد خطا - - ) شبه عمد عمد شبيه خطا - - ) شبه عمد عمد محض - - ) عمد عمر عمر : طول زندگى ؛ دوران حيات . از احكام مرتبط با آن در بابهاى طهارت ، صلات ، حج ، عمرى ، نكاح ، يمين ، نذر و شهادات سخن گفته‌اند . طهارت : به تصريح برخى ، زمان انجام دادن غسلهايى كه به سبب ارتكاب اعمالى چون ديدن فردِ به‌دار آويخته ، مستحب مىشود ، تا پايان عمر امتداد دارد ؛ هرچند مستحب است در به جا آوردن آن مبادرت ورزد و آن را به تأخير نيندازد . 1 صلات : وقت به جا آوردن نماز قضا بنابر قول مشهور ميان متأخران تا پايان عمر امتداد دارد . 2 هر نمازى كه بايد فورى به جا آورده شود ، مانند نماز آيات ( - - ) نماز آيات ) براى زلزله ، وقت آن تا پايان عمر استمرار دارد و در هر زمان به نيّت ادا گزارده مىشود . 3 حج : حج ( - - ) حج ) و عمرهء مفرده ( - - ) عمرهء مفرده ) با وجود شرايط در طول عمر يك بار بر مكلّف واجب مىشود . 4

--> ( 1 ) . لسان العرب ، واژهء « عمد » * ( 2 ) . جواهر الكلام 42 / 12 و 177 .